
قلدری می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان و رفاه کودک داشته باشد.
قلدری در کودکان یک مشکل رو به رشد است که می تواند عواقب جدی داشته باشد. قلدری به عنوان رفتار پرخاشگرانه برای آسیب رساندن یا ارعاب شخصی که ضعیفتر یا آسیبپذیر است، تعریف می شود. قلدری می تواند اشکال مختلفی داشته باشد، از جمله سوء استفاده فیزیکی، کلامی یا عاطفی. همچنین قلدری و زورگویی می تواند به صورت حضوری و در دنیای واقعی یا آنلاین اتفاق بیفتد.
قلدری می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان و رفاه کودک داشته باشد. قربانیان قلدری ممکن است اضطراب، افسردگی، عزت نفس پایین و حتی افکار خودکشی را تجربه کنند. آنها همچنین ممکن است از علائم فیزیکی مانند سردرد، معده درد و اختلالات خواب رنج ببرند. کودکانی که دیگران را مورد آزار و اذیت قرار می دهند نیز در معرض خطر عواقب منفی از جمله مشکلات در روابط، مشکلات تحصیلی و اجتماعی و پیامدهای قانونی در آینده هستند.
فرزند شما ممکن است تمایلی به صحبت در این زمینه نداشته باشد، اما ممکن است متوجه علائم و نشانه های مورد آزار و اذیت قرار گرفتن وی شوید. شناسایی منبع قلدری و تلاش برای رسیدگی به آن اهمیت دارد، زیرا می تواند تاثیرات جسمی و روانی چشمگیری بر کودکان داشته باشد. در ادامه با برخی از مهمترین نشانه ها بیشتر آشنا می شویم.
افسردگی
زمانی که کودک مورد آزار و اذیت قرار می گیرد، افسردگی یکی از بزرگترین نشانه های این شرایط محسوب می شود. افسردگی می تواند موجب انزوای کودکان شود و بی علاقگی آنها به چیزهایی که تا پیش از این از آنها لذت می بردند را به همراه داشته باشد.
نکته جالب توجه این است که نتایج برخی مطالعات نشان داده اند که نه تنها قربانی قلدربازی در معرض خطر ابتلا به افسردگی قرار دارد، بلکه فرد زورگو و قلدر نیز در معرض این خطر قرار دارد. نتیجه مطالعه صورت گرفته توسط NICHD نشان داده است که هر فردی که در جریان قلدربازی حضور دارد در معرض خطر افزایش یافته ابتلا به افسردگی قرار دارد.
مشکلات خواب
خواب مناسب برای رشد و عملکرد بهینه کودک در مدرسه ضروری است، اما کودکانی که مورد آزار و اذیت قرار می گیرند ممکن است با مشکلات خواب مواجه شوند. بار دیگر، طرف زورگو و قلدر نیز ممکن است از این نظر به خود آسیب وارد کند و تنها فرد قربانی با مشکلات خواب مواجه نمی شود.
این که چرا کودکان قلدر با کم خوابی و مشکلات خواب مواجه می شوند ممکن است با یک مشکل سلامت زمینه ای پیوند خورده باشد. نتایج چندین مطالعه نشان داده اند که کودکان پرخاشگر و سلطه جو در مقایسه با همتایان آرام خود احتمال بیشتری دارد دارای اختلال تنفس هنگام خواب باشند.
سردرد و معده درد
استرس ناشی از مورد آزار و اذیت قرار گرفتن در مدرسه می تواند دارای یک ظهور جسمانی باشد. کودکان ممکن است انواع مختلفی از علائم شامل سردرد، معده درد و حتی سرگیجه را تجربه کنند. (همچنین برخی کودکان ممکن است وانمود کنند مریض هستند تا از رفتن به مدرسه پرهیز کنند.)
البته اثرات جسمانی مستقیم دیگری نیز می توانند توجه شما را به خود جلب کنند، که از آن جمله می توان به کبودی روی بدن کودک اشاره کرد.
سوء مصرف مواد مخدر
سوء مصرف مواد مخدر خطری است که می تواند فردی که مورد آزار و اذیت قرار می گیرد را تهدید کند. کودکان قلدر نیز می توانند درگیر رفتارهای خشونت آمیز و خطرناک دیگر در بزرگسالی شوند.
افرادی که دیگران را آزار می دهند در دوران نوجوانی ممکن است درگیر سوء مصرف الکل و مواد مخدر شوند. استفاده از مواد مخدر می تواند به روش های مختلف یک فرد جوان را تحت تاثیر قرار دهد، که از پیامدهای منفی بر سلامت تا در معرض خطر قرار گرفتن زندگی و جان فرد را شامل می شوند.
خشم سرکوب شده
به طور مرتب مورد آزار و اذیت قرار گرفتن می تواند زمینه ساز شکل گیری خشم درونی کودک شود، به ویژه اگر از مقابله با فرد متجاوز هراس داشته باشد. قلدری می تواند به شکل گیری احساسات شدید خشم و فانتزی های انتقام در برابر فرد قلدر منجر شود.
خشم بیش از حد در افرادی که تحت آزار و اذیت قرار گرفته اند می تواند کار کردن با آنها را به واسطه ناراحتی و اضطراب مرتبط با آن دشوارتر سازد.
مشکلات گوارشی
ارتباط نزدیکی بین مغز و دستگاه گوارش وجود دارد و زمانی که زیر استرس قرار دارید، به طور حاص در نتیجه مورد آزار و اذیت قرار گرفتن، شبکه اعصاب متصل به روده می تواند محرک مشکلات باشد.
افرادی که به سندرم روده تحریک پذیر مبتلا هستند می توانند مشکلات بزرگتری با علائمی مانند وخیمتر شدن درد و نفخ تجربه کنند. با این وجود، حتی افرادی که به این بیماری مبتلا نیستند نیز می توانند یبوست و نفخ را تجربه کنند، زیرا هورمون های استرس روند گوارش را کند می سازند.
تضعیف سیستم ایمنی
افرادی که قربانی قلدری هستند ممکن است بیماری های خفیف مانند سرماخوردگی و سرفه را هرچه بیشتر تجربه کنند. قلدری و زورگویی می تواند موجب تغییراتی در سیستم ایمنی شود و قدرت دفاعی بدن در برابر عفونت ها و بیماری ها را کاهش دهد.
پژوهشگران دانشگاه دوک طی یک مطالعه اثرات استرس اجتماعی را روی میمون ها آزمایش کردند. آنها دریافتند که در نتیجه این شرایط سیستم ایمنی به طور قابل توجهی تضعیف می شود. تیم پژوهشی بر این باور بوده است که این نتایج برای انسان ها نیز قابل اعمال هستند.
قلدری چه تاثیری بر مغز دارد؟
خلاصه بیانیه Vaillancourt و Palamarchuk در مورد آنچه که آنها در تحقیقات خود و تحقیقات گسترده انجام شده توسط متخصصان دیگر کشف کردند، این است که « افراد قربانی قلدری از ناراحتی عاطفی مزمن رنج می برند که سلامت روان آنها را به خطر می اندازد و منجر به اختلال عملکرد فیزیکی و اجتماعی مداوم و همچنین پیشرفت تحصیلی ضعیف می شود.» با توجه به عدم موفقیت کشورهای توسعه یافته در توقف قلدری در دوران کودکی، این خلاصه که در یک مطالعه علمی پایه گذاری شده است، باید تغییرات را تحریک کند.
در حالی که کودکان در برابر قلدری آسیب پذیرتر هستند، زیرا رشد عصبی در حال وقوع است، بزرگسالانی که هدف قلدری در محل کار قرار گرفته اند، فوراً با پریشانی عاطفی دائمی ارتباط برقرار می کنند. بسیاری از آنها ضربه هایی را به سلامت روان خود وارد می کنند. آنها اغلب به دلیل بیماری روحی و جسمی ناشی از قلدری، کار را از دست می دهند یا مجبورند به مرخصی بروند و همچنین بهترین عملکرد خود را در موقعیت های مربوطه انجام نمی دهند. آنها شاخص های عملکرد ضعیفی دارند و قادر به تحقق پتانسیل خود نیستند.
مغزهایی که مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند چگونه آسیب وارده را نشان می دهند؟
تحقیقات گسترده نشان می دهد که فرد قربانی قلدری «پردازش هیجانی» را مختل می کند که می تواند منجر به «اختلالات روانی» شود. قربانی ها از واکنش های شدیدی به طرد اجتماعی رنج می برند و ممکن است دچار “اضطراب اجتماعی نوجوان” شدید شوند. به ویژه دختران به قلدری با «عزت نفس اجتماعی ضعیف» پاسخ می دهند. آنها با خاطرات منفی و مزاحم مورد مزاحمت قرار می گیرند که می تواند منجر به “اختلالات روانپزشکی مانند اختلال اضطراب اجتماعی” شود. در این افراد به طور مکرر سطوح هورمون استرس کورتیزول افزایش داده شده که می تواند به مغز و بدن آسیب برساند.
Vaillancourt و Palaarchuk فرض می کنند که کودکانی که علائم افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ناشی از قلدری را دارند، در واقع علائم «تغییرات نوروفیزیولوژیک» را نشان می دهند که محققان همچنین در کودکان آزار دیده می یابند. در مغز چه می گذرد؟ مغز این کودکان قربانی، چه به دلیل قلدری یا آزار، نوروژنز را سرکوب کرده است. یعنی، آنها برای تولد سلول های مغزی جدید که برای سلامت کلی مهم هستند، مبارزه می کنند. آنها “میلیناسیون تاخیری مرتبط با استرس” دارند. به عبارت دیگر، ساخت عایق چربی که آکسون ها را در بر می گیرد در اثر استرس سمی به تأخیر می افتد. میلین برای رشد مهارت ها، دانش و استعداد مهم است. در نهایت، آنها همچنین از نوع تحریف شده ای از مرگ سلولی مغز رنج می برند که یک بار دیگر بر عملکرد سالم مغز تأثیر می گذارد.
امروزه جمعیت کودکان در معرض خطر قابل توجهی برای اختلالات سلامت روان هستند. آنها در سطوحی از اضطراب، افسردگی، PTSD و خودکشی که قبلاً دیده نشده بود رنج می برند. تحقیقات مغزی میتواند به کودکان، جوانان و کسانی که با آنها کار میکنند کمک کند تا درک کنند که پیشگیری از قلدری، محافظت در برابر قلدری و ترمیم آسیبهای وارد شده به مغز در صورت وقوع قلدری چقدر حیاتی است.
اثرات رفتاری زورگویی سایبری
کودکانی که مورد آزار و اذیت سایبری قرار میگیرند ممکن است همان تغییرات رفتاری را نشان دهند که به روشهای سنتی تر مورد آزار و اذیت قرار میگیرفتند. به عنوان مثال، آنها علاقه خود را به فعالیتها از دست میدهند و رفتارهای پنهانی انجام میدهند.
استفاده از مواد مخدر یا الکل: کودکانی که به صورت آنلاین مورد آزار و اذیت قرار میگیرند بیشتر در معرض سوء مصرف مواد قرار میگیرند.
فرار از مدرسه: ترک تحصیل یا حتی رفتاری که منجر به تعلیق شود، برای آنها غیرمعمول نیست.
حمل وسیله دفاع خطرناک: حتی نگران کننده تر، این واقعیت است که بچه هایی که مورد آزار و اذیت سایبری قرار میگیرند، بیشتر چتقو یا وسیله هایی برای دفاع از خود را به مدرسه می آورند.
اثرات فیزیکی آزار و اذیت سایبری
هدف قرار گرفتن توسط زورگویان سایبری میتواند بسیار سخت باشد. احساس بیش از حد و استرس می تواند به صورت فیزیکی ظاهر شود، مسائلی مانند:
مشکلات گوارشی:استرس ناشی از قلدری همچنین میتواند باعث ایجاد شرایطی مانند ناراحتی معده، درد شکم، و زخم معده شود. کودکان همچنین ممکن است با حالت تهوع، استفراغ، و اسهال مکرر دست و پنجه نرم کنند.
اختلال در غذا خوردن: تغییراتی در عادات غذایی مانند حذف وعده های غذایی یا پرخوری اتفاق می افتد. از آنجایی که زندگی آنها کنترل نشده است، به الگوهای غذایی خود به عنوان چیزی که می توانند کنترل کنند نگاه می کنند. این تلاشها ممکن است به یک اختلال خوردن کامل تبدیل شوند، بهویژه اگر قلدری باعث ایجاد تصویری از بدن مخدوش شده باشد.
اختلالات خواب: آنها ممکن است از مشکلات خواب مانند بی خوابی، خواب بیش از حد معمول یا کابوس رنج ببرند.
علت قلدری کودکان چیست؟
قلدری در میان کودکان به دلایل مختلفی رخ میدهد:
مرسومترین نمونه زمانی است که گروهی از کودکان، کودکی که ممکن است از نظر جسمی یا عاطفی ضعیفتر باشد را اذیت میکنند.
نمونههای دیگری نیز وجود دارند که در آنها کودکان بهمنظور ارضای کینه خود در برابر فردی دیگر یا شاید هم والدین، دست به آزار و اذیت کودکان دیگر میزنند. چنین کودکانی به همان شکلی که با آنها رفتار شده است، کودکان دیگر را آزار میدهند.
مطالعات نشان داده است، کودکانی که به طور منظم به قلدری و آزار و اذیت کودکان دیگر میپردازند، از خانوادههایی هستند که یا در اثر دعوای والدین، بر سر هم فریاد میزنند، خشمگین میشوند یا به همدیگر ناسزا میگویند.
والدین باید نقش کلیدی در مقابله با قلدری کودک داشته باشند. در ابتدا، ممکن است درک نشانههای قلدری کلامی یا عاطفی برای شما دشوار به نظر رسد؛ بنابراین، همیشه مشاوران به والدین توصیه میکنند که اگر اعتماد به نفس یا احترام به خود فرزندشان دچار تزلزل شده است، به دنبال نشانههای قلدری بگردند.
شما بهعنوان والد باید همواره مراقب باشید که فرزندتان قلدری نکند یا مورد آزار و اذیت کودکان دیگر قرار نگیرد. فعالیتهای قلدری کودکان میتواند به مشکلات جدی در زندگی فرد منجر شوند و حتی موجب فعالیتهای مجرمانه فرد در آینده نیز گردند. درصورتیکه قلدری کودکان در ابتدای کار بهدرستی مدیریت نشود، ممکن است در روابط شغلی و شخصی فرد در آینده نیز مشکل ایجاد شود. این وظیفه والدین است که به فرزندانشان بیان افکار به شکل قابلقبول از نظر جامعه را یاد دهند.
توصیه میشود که بهمنظور یافتن راهحل مؤثر با کارکنان مدرسه فرزندتان، متخصص اطفال یا روانشناس کودک ملاقات کنید. لازم است تا اقدامات مشترک و دقیقی صورت پذیرند تا کودک قلدر متوجه شود که چرا به این صورت رفتار میکند و چگونه میتواند بدرفتاری کودک را بهمنظور تبدیلشدن به یک فرد قابلقبول از نظر جامعه تغییر دهد.
شما همچنین میتوانید با القای احساس امنیت در کودک قلدر خود، به شکل متفاوتی عمل کنید. هر دوی شما میتوانید در مورد اینکه چگونه میتوان روشی بهمنظور جلوگیری از قلدری فرزندان توسعه داد، صحبت کنید. با انجام این کار، کودک متوجه حمایت شما میشود و اعتماد به نفس پیدا میکند.